Chi tiết tin - Sở Tài chính

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

Chính sách tài khóa điều hành linh hoạt, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia
Theo báo cáo của Chính phủ, về quản lý ngân sách nhà nước, Chính phủ đã chỉ đạo hoàn thiện chính sách pháp luật, tăng cường quản lý ngân sách nhà nước; chỉ đạo cơ quan thuế, cơ quan hải quan các cấp thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp chống thất thu ngân sách nhà nước, chống chuyển giá.

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chiến lược tài chính, trong đó phấn đấu bội chi ngân sách nhà nước đến năm 2020 không quá 4% GDP. Việc điều hành chính sách tài khóa phù hợp với khả năng huy động và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia; tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong cả chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển; đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn, phát triển sản xuất kinh doanh để thúc đẩy phục hồi tăng trưởng kinh tế tạo nguồn thu ngân sách nhà nước ổn định, bền vững.

Thẩm tra về vấn đề này, Đoàn thư ký kỳ họp thứ 10 của Quốc hội cho rằng, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai quyết liệt các biện pháp chống thất thu ngân sách nhà nước. Trong đó, hầu hết các địa phương đều thành lập Ban chỉ đạo hoặc Tổ chống thất thu với sự tham gia của các tổ chức trong hệ thống chính trị của địa phương giúp cho số thuế nợ đọng đã ngày một giảm.

Công tác quản lý, thu thuế ngày càng minh bạch, công khai, chuyên nghiệp, hiệu quả. Ngành thuế và hải quan đã thực hiện tốt chức năng tuyên truyền, hỗ trợ, tư vấn để người nộp thuế ý thức hơn về tính tự chủ, tự chịu trách trong việc tự tính, tự khai, tự nộp thuế. Đồng thời, chú trọng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chống chuyển giá, tập trung vào các đối tượng, lĩnh vực có rủi ro cao, dễ dẫn đến trốn lậu thuế, góp phần ngăn chặn, phát hiện, xử lý có hiệu quả đối với các hành vi gian lận thuế, trốn thuế.

Theo Bộ Tài chính, tổng thu cân đối NSNN 8 tháng ước đạt 618,14 nghìn tỷ đồng, bằng 67,8% dự toán, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2014. Trong đó, thu nội địa 8 tháng ước đạt 459,45 nghìn tỷ đồng, bằng 71,9% dự toán, tăng 16,5% so với cùng kỳ (không kể tiền sử dụng đất thì tăng 15%), đạt khá so với cùng kỳ một số năm gần đây. Nhờ có điều chỉnh chính sách thu đối với một số tài nguyên khoáng sản và thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nên nhiều khoản thu nội địa tiến độ đạt khá (trên 70% dự toán năm).

Thu từ dầu thô 8 tháng ước đạt 11,22 triệu tấn, bằng 76,2% kế hoạch năm, tăng 12,7% so với cùng kỳ. Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu 8 tháng ước đạt 167,95 nghìn tỷ đồng, bằng 64,6% dự toán, tăng 1,5% so với cùng kỳ năm 2014. Sau khi thực hiện hoàn thuế giá trị gia tăng theo chế độ 59 nghìn tỷ đồng, thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 108,95 nghìn tỷ đồng, bằng 62,3% dự toán...

Chi NSNN 8 tháng đạt 733,3 nghìn tỷ đồng, bằng 63,9% dự toán, tăng 8,2% so cùng kỳ năm 2014. Chi ngân sách đã đảm bảo yêu cầu chi đầu tư phát triển. Riêng về thực hiện vốn đầu tư XDCB, đến hết tháng 8 vốn giải ngân cho các dự án ước đạt 107,7 nghìn tỷ đồng, bằng 56,5% dự toán, xấp xỉ mức thực hiện cùng kỳ năm 2014. Chi trả nợ và viện trợ đảm bảo thanh toán đầy đủ, kịp thời các khoản nợ đến hạn theo cam kết.

Theo Bộ Tài chính, các nhiệm vụ chi NSNN được đáp ứng kịp thời theo dự toán giao và tiến độ thực hiện của các đơn vị sử dụng ngân sách, đảm bảo kinh phí cho công tác quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội.

An toàn nợ công

Về kiểm soát nợ công, báo cáo của Chính phủ cho biết nêu rõ, việc điều hành vay và trả nợ đã thực hiện đúng theo Nghị quyết của Quốc hội. Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kế hoạch vay, trả nợ hàng năm. Đồng thời, ban hành Chỉ thị tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng nợ công. Các chỉ tiêu nợ công so với GDP trong phạm vi giới hạn Quốc hội cho phép; tăng tỷ trọng nợ vay trong nước.

Theo Chính phủ, việc huy động và sử dụng nợ công chủ yếu tập trung cho đầu tư phát triển. Cụ thể: Trên 98% vốn vay được sử dụng trực tiếp cho các dự án hạ tầng, phần còn lại được đưa vào ngân sách nhà nước chi cho đầu tư phát triển (1,5%) và một phần chi sự nghiệp trong các dự án vay ODA theo cam kết (0,4%). Nhiều công trình quan trọng, thiết yếu về giao thông, điện, viễn thông, nước, thủy lợi, y tế, giáo dục... đã hoàn thành, phát huy hiệu quả.

Các khoản vay có bảo lãnh của Chính phủ được quản lý chặt chẽ hơn theo hướng siết chặt điều kiện cấp bảo lãnh, không mở rộng diện, chọn lọc có mục tiêu ưu tiên, tiến tới thu hẹp bảo lãnh Chính phủ và kiểm soát việc bảo đảm trả nợ đối với các khoản vay được Chính phủ bảo lãnh. Tăng dần tỷ lệ cho vay lại, giảm dần tỷ lệ cấp phát đối với hình thức cho vay lại.

Chính phủ đã tăng cường quản lý để bảo đảm các chỉ tiêu nợ nước ngoài của quốc gia trong giới hạn cho phép, nhất là đối với việc vay ngắn hạn của các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng; chủ động kế hoạch và bố trí trả nợ đầy đủ, đúng hạn. Tỷ lệ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với tổng thu ngân sách nhà nước năm 2014 khoảng 13,8%, năm 2015 dự kiến khoảng 16,1% (quy định không quá 25%).

Ngoài ra, trong điều kiện kinh tế vĩ mô ổn định hơn, chúng ta còn sử dụng một phần vay mới với kỳ hạn dài hơn, lãi suất thấp hơn để đảo nợ, góp phần làm giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn và giảm chi phí vay vốn; việc đảo nợ không làm tăng tổng số nợ công, phù hợp với Luật Quản lý nợ công cũng như thông lệ quốc tế.

Chính phủ cũng nhận định, bên cạnh kết quả đạt được, cân đối ngân sách nhà nước còn khó khăn, cơ cấu thu chi ngân sách chưa phù hợp, chi thường xuyên tăng nhanh, bội chi ngân sách còn cao tuy vẫn bảo đảm trong giới hạn an toàn theo quy định nhưng nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ lớn.

Báo cáo thẩm tra của Đoàn thư ký kỳ họp cũng nhận định, cơ cấu nợ Chính phủ tiếp tục thay đổi theo hướng tăng dần tỷ trọng vay nợ trong nước với lãi suất huy động có xu hướng giảm dần. Từ năm 2014, Chính phủ đã chủ động kéo dài kỳ hạn phát hành nhằm giảm dần áp lực trả nợ ngắn hạn và giảm dần đảo nợ. Việc phát hành thành công 1 tỷ USD trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế góp phần cơ cấu lại danh mục nợ gốc trái phiếu quốc tế của Chính phủ.

Chính phủ cũng đã chủ động xây dựng kế hoạch và bố trí trả nợ đầy đủ, đúng hạn, bảo đảm an toàn tài chính quốc gia. Việc huy động và sử dụng nợ công chủ yếu tập trung cho đầu tư phát triển. Tính đến cuối năm 2014, nợ công của Việt Nam, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của quốc gia vẫn bảo đảm các chỉ tiêu nợ trong giới hạn cho phép. Chính phủ đã chỉ đạo tổ chức phát hành chủ yếu là trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn từ 5 năm trở lên. Tính đến ngày 31/12/2014, dư nợ công bằng 59,4% GDP, dư nợ Chính phủ bằng 47,1%GDP, dư nợ ngoài nước bằng 40,3%GDP.

Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra cũng chỉ ra, nợ công đang có xu hướng tăng cả về quy mô và tốc độ. Tốc độ tăng nợ công nhanh hơn tốc độ tăng thu ngân sách nhà nước trong khi tốc độ tăng GDP thấp ảnh hướng tới tính bền vững; cơ cấu nợ công chưa hợp lý; việc quản lý, sử dụng vốn vay cũng chưa thật sự đạt hiệu quả cao.

Chính vì vậy, Chính phủ cần thực hiện các giải pháp quyết liệt hơn nữa để quản lý chặt chẽ bội chi, nợ công, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia; tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về nợ công, lưu ý chất lượng và độ an toàn của nợ công do nợ công đang có xu hướng tăng nhanh cả về quy mô và tốc độ, ngày một tiệm cận đến giới hạn Quốc hội cho phép; sớm nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý nợ công cho phù hợp với một số nội dung của Luật Ngân sách nhà nước vừa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9.

Website Bộ Tài chính